Decennia aan traditie en inmiddels Nederlands Immaterieel Erfgoed: de cultuur van Chinees-Indonesische restaurants. En toch is bestseller babi pangang straks nergens meer te bestellen. Via een zeven jarige zoektocht naar de oorsprong van het gerecht, legt documentairemaakster Julie Ng haar eigen familiegeschiedenis bloot.
Lotus, het Chinees-Indische restaurant van haar ouders, was Julie’s woon-, slaap- en speelkamer. Omdat er geen oppas was en haar ouders altijd aan het werk waren, lag Julie samen met haar oudere broer in een nisje onder de toonbank, verscholen achter een 7-Upgordijn.
Oer-Hollandse babi pangang
Terwijl zij sliepen, werden achter in de zaak liters dikke, glanzende saus bereid voor over de gefrituurde varkensnek die als ‘babi pangang’ over de toonbank ging: het gerecht dat zij nooit heeft gegeten, net zo min als haar vader. Hij zei altijd: ‘Dat is niet lekker, dat is voor de Hollanders.’
Voor de camera legt foodtrend-analist Anneke Amerlaan uit waarom juist Nederlanders zo gek zijn op het gerecht: traditiegetrouw houden Nederlanders van ‘zompig eten’ met veel jus zodat de smaak – van het destijds dure vlees – uitgesmeerd kon worden over het gerecht. De zoetzure saus was dus liefde op het eerste gezicht.
Het Chinees-Indisch restaurant dreigt te verdwijnen
Nu het Chinees-Indisch restaurant van haar vader in Rozenburg dreigt te sluiten, realiseert Julie zich dat daarmee ook een belangrijk deel van haar familiegeschiedenis verdwijnt.
Een geschiedenis waar ze eigenlijk niks vanaf weet. Tijd voor diepe gesprekken aan de keukentafel was er vroeger niet, eigenlijk nog steeds niet: er moet gewerkt worden.
Chinezen eten geen babi pangang
De documentaire meer dan babi pangang is Julie’s zoektocht naar de oorsprong en verwording van het Nederlandse gerecht – want Chinees is het absoluut niet. Terloops neemt ze ons mee in geschiedenis van de eerste Chinese immigranten, van het ontstaan van de eerste Chinees-Indische restaurants, en waarom de gerechten op de kaart niet door de Chinezen zelf gegeten werden.
Intiem portret
Julie vertrekt naar Hongkong om te achterhalen waar babi pangang vandaan komt, maar halverwege kantelt de film. De zoektocht naar een gerecht legt een pijnlijkere waarheid bloot: de structurele discriminatie van Chinese immigranten in Nederland.
In de stroeve gesprekken met haar vader wordt duidelijk hoe die geschiedenis ook haar eigen jeugd heeft gevormd – hoe schaamte haar ervan weerhield vragen te stellen en hoe ze probeerde zo min mogelijk ‘Chinees’ te zijn. Het antwoord op de culinaire vraag krijgen we, maar wat de film werkelijk serveert, is een confronterende, maar prachtige én belangrijke reflectie op identiteit. En die nasmaak brandt langer na dan welke ‘sambal bij’ de babi pangang ook.
Meer dan babi pangang is vanaf 19 februari te zien in meer dan 40 theaters.